21 Nov 2017

Dự thảo sửa đổi Luật Giáo dục đại học: Một số thay đổi đáng chú ý

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức công bố dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học để lấy ý kiến trước khi trình Chính phủ.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học đề xuất một số nội dung đáng chú ý như các phương án về công nhận hiệu trưởng và hiệu phó, trường đại học tự quyết định mức học phí…

Dự kiến, có 36 điều thuộc 10 chương trên tổng số 73 điều, 12 chương của Luật Giáo dục Đại học sẽ được sửa đổi nhằm mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả của tự chủ giáo dục đại học, nâng cao năng lực quản trị của các cơ sở giáo dục đại học cũng như đổi mới quản lý đào tạo để đảm bảo chất lượng, hiệu quả và tiệm cận với các chuẩn quốc tế.

Đầu tư theo cơ chế đặt hàng

Ở phần Những quy định chung (Chương 1), dự thảo sửa đổi Điều 9 về phân tầng, xếp hạng đại học, Điều 11 về quy hoạch mạng lưới các trường đại học và Điều 12 về Chính sách của Nhà nước về phát triển giáo dục đại học.

Điều 9 về phân tầng, xếp hạng được sửa đổi bổ sung theo hướng nhằm đề cao quyền tự chủ của cơ sở GDĐH phát triển theo chiến lược của mình và phù hợp với điều kiện và nhu cầu của mỗi giai đoạn. Quy định về xếp hạng được sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo thêm động lực cạnh tranh giữa các trường ĐH, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ sở GDĐH cung cấp thông tin cho các cá nhân, tổ chức quan tâm.

Điều 10 về quy hoạch mạng lưới các cơ sở GDĐH được sửa đổi, bổ sung nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 19 là chuyển từ quy hoạch theo đơn vị hành chính sang quy hoạch theo ngành, lĩnh vực, nhu cầu của xã hội và thị trường và đối với GDĐH: Sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể các trường ĐH, hoạt động không hiệu quả, không nhất thiết tỉnh nào cũng có trường ĐH. Các nội dung sửa đổi, bổ sung đảm bảo để phù hợp với Luật quy hoạch.

Điều 12 về chính sách đầu tư cho GDĐH, được sửa đổi theo hướng ngân sách cho GDĐH được thực hiện thông qua các đề án, dự án, chương trình, chính sách tín dụng sinh viên và đặt hàng đào tạo, nghiên cứu khoa học để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức công bố dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học để lấy ý kiến trước khi trình Chính phủ. (Ảnh minh họa: VTV.vn)

Chính sách đấu thầu, đặt hàng đào tạo, nghiên cứu khoa học được thực hiện theo nguyên tắc cạnh tranh, bình đẳng, không phân biệt loại hình cơ sở giáo dục đại học.

Dự thảo cũng quy định việc các cơ sở giáo dục đại học thực hiện xã hội hóa được ưu tiên giao đất không thu tiền hoặc cho thuê đất để xây dựng trường, được miễn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhập khẩu các trang thiết bị, máy móc phục vụ hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học…

Bên cạnh đó, bổ sung quy định về Viện nghiên cứu do Thủ tướng Chính phủ thành lập, được phép đào tạo trình độ tiến sĩ theo quy định của Luật này.

Hội đồng trường bầu hiệu trưởng

Tại Điều 14 quy định cơ cấu tổ chức của các trường đại học, học viện, dự thảo Luật giáo dục đại học bổ sung cơ cấu doanh nghiệp trong cơ cấu tổ chức của trường đại học, học viện và cả các đại học.

Bên cạnh đó, bổ sung điều khoản cơ sở giáo dục đại học có từ 51% vốn của nhà đầu tư nước ngoài trở lên  được tự quyết định cơ cấu tổ chức.

Dự thảo đưa ra 2 phương án để lựa chọn cơ cấu tổ chức của các đại học:

  • Phương án thứ nhất là trong các đại học sẽ có “trường” và “viện nghiên cứu”.
  • Phương án hai là trong đại học sẽ có “trường thành viên” và “viện nghiên cứu thành viên”.

Về mặt quản trị, các đại học đa lĩnh vực thường có cấu trúc 3 cấp: cấp đại học (University), cấp trường và tương đương (College, Faculty, School) và cấp khoa (Deparment).

Còn về những quy định về hội đồng trường và hiệu trưởng thì dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học nêu cụ thể:

  • Điều 16 quy định về Hội đồng trường đã quy định cụ thể về số lượng thành viên hội đồng trường là 17 người và phải là số lẻ, hay các thành viên bên ngoài trường chiếm tỷ lệ tối thiểu 30% tổng số thành viên, trong đó bao gồm một đại diện của cơ quan quản lý có thẩm quyền.
  • Về quyền hạn, nhiệm vụ của hội đồng trường cũng được quy định khá chi tiết, trong đó có quyền tổ chức thực hiện quy trình bầu hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng.
  • Về việc công nhận hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tại Điều 16 và Điều 20 quy định về Hiệu trưởng, dự thảo đưa ra 2 phương án. Phương án thứ nhất là việc công nhận sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện và phương án hai là sẽ do cơ quan quản lý có thẩm quyền công nhận.

Trường Đại học tự quyết mức học phí

Bộ GD-ĐT cho rằng trong quá trình triển khai tự chủ ĐH cho thấy các quy định về tài chính trong GDĐH còn chưa phù hợp. Do đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung cũng quy định nhiều vấn đề theo hướng giao quyền chủ động hơn cho các trường.

Về học phí, cơ sở GDĐH chuyển sang quy định về giá dịch vụ đào tạo để phù hợp với Luật giá và Luật Phí và Lệ phí. Cơ sở GDĐH được quyền chủ động xây dựng và quyết định mức giá dịch vụ đào tạo theo quy định của Chính phủ về giá dịch vụ đào tạo, đảm bảo tương xứng với chất lượng đào tạo. Giá dịch vụ đào tạo phải được công bố công khai cho từng năm học, khóa học cùng với thông báo tuyển sinh

Về quy định đối với việc quản lý tài chính của cơ sở GDĐH, dự thảo quy định cơ sở GDĐH công lập thuộc loại tự chủ chi thường xuyên, chi đầu tư hoặc loại tự chủ chi thường xuyên, có nghị quyết thông qua chủ trương của hội đồng trường được sử dụng nguồn tài chính trong việc quyết định các dự án đầu tư sử dụng nguồn thu hợp pháp của cơ sở GDĐH và các nguồn hợp pháp khác do cơ sở GDĐH tự huy động.

Quyết định việc sử dụng vốn, tài sản và giá trị thương hiệu của nhà trường để liên kết với các tổ chức và cá nhân thực hiện đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ theo nguyên tắc bảo toàn và phát triển vốn, tài sản nhà nước. Quyết định nội dung và mức chi từ các nguồn thu học phí và thu sự nghiệp, nguồn kinh phí đặt hàng, giao nhiệm vụ, bao gồm cả chi tiền lương, chi hoạt động chuyên môn, chi quản lý và được quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ của cơ sở GDĐH.

Dự thảo cũng quy định mở ngành đào tạo theo hướng làm rõ quyền được tự chủ mở ngành và các cơ sở GDĐH được mở ngành khi đáp ứng điều kiện đảm bảo chất lượng như được công nhận đạt chuẩn kiểm định chất lượng cơ sở GDĐH, có nghị quyết thông qua chủ trương mở ngành của hội đồng trường, hội đồng quản trị và đáp ứng các điều kiện mở ngành theo quy định được tự chủ mở ngành đào tạo trình độ ĐH, trình độ thạc sĩ; trừ nhóm ngành sức khoẻ, an ninh quốc phòng

Về chỉ tiêu và tổ chức tuyển sinh sửa đổi, bổ sung theo hướng chỉ tiêu tuyển sinh được xác định theo ngành đào tạo trên cơ sở nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội và quy hoạch phát triển nguồn nhân lực, phù hợp với các điều kiện về số lượng và chất lượng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, và các điều kiện đảm bảo chất lượng khác; và cơ sở GDĐH tự chủ xác định chỉ tiêu tuyển sinh, công bố công khai chỉ tiêu tuyển sinh, chất lượng đào tạo và các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo của cơ sở GDĐH; đảm bảo chất lượng đầu ra đáp ứng nhu cầu xã hội.

Xem toàn văn dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Giáo dục đại học 2012, TẠI ĐÂY.

Leave a Reply